eb250423 Hub zutphen001 kopieA.JPG

De Mars

In gesprek met Joris Benninga, regisseur van SEH De Mars

Joris Benninga

Contact

<h2>SEH De Mars: Korte termijn oplossing én puzzelstuk toekomstige energievoorziening gemeente Zutphen</h2><p><strong>Bedrijventerrein De Mars in Zutphen staat symbool voor een bredere uitdaging in Nederland: groeiende energiebehoefte, beperkte netcapaciteit en ambitieuze duurzaamheidsdoelen die elkaar raken. Die spanning werd in 2018 pijnlijk zichtbaar toen recyclebedrijf Repeats (toen Daly Plastics) zijn fabriek wilde uitbreiden, maar geen zwaardere netaansluiting kreeg van netbeheerder Liander. De nieuwe productielijn kwam er niet in Zutphen, maar in Frankrijk. Dit moment maakte duidelijk dat het bestaande energiesysteem de economische en duurzame ontwikkeling van De Mars afremde.</strong></p><p>Voor de gemeente Zutphen was dit aanleiding om samen met bedrijven en maatschappelijke partners te zoeken naar een structurele oplossing. Niet alleen om acute knelpunten op te lossen, maar ook om het bedrijventerrein toekomstbestendig te maken. Zo ontstond geleidelijk het idee voor een gedeeld “stopcontact”. Dat groeide uit naar de ontwikkeling van Smart Energy Hub (SEH) De Mars: een samenwerkingsverband waarin opwek, opslag en gebruik van energie slim worden gekoppeld, achter de meter en met oog voor de lange termijn.</p><h2>Samenwerking</h2><p>SEH De Mars is nadrukkelijk een samenwerkingsproject. De kernpartners zijn:</p><ul style="list-style-type:disc;"><li style="tab-stops:list 36.0pt;">KME Netherlands&nbsp;– industriële energieverbruiker met een zware netaansluiting en nu nog ruimte voor uitbreiding.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Waterschap Rijn en IJssel&nbsp;– eigenaar van de rioolwaterzuivering en belangrijke producent van potentieel te gebruiken warmte, met een sterke lange-termijnblik.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">ZutphenEnergie&nbsp;– lokale energiecoöperatie en ontwikkelaar van duurzame opwek, zoals windenergie.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Gemeente Zutphen&nbsp;– de ruimtelijke regisseur, vergunningverlener en lokale publieke sponsor , met oog voor maatschappelijk belang, ruimtelijke kwaliteit en de energietransitie. Het gemeentelijk warmtebedrijf wordt in de toekomst mogelijk klant van de SEH en kan daarmee een groot warmtenet jaren eerder uitvoeren.</li></ul><p>Daarnaast is de netbeheerder&nbsp;Liander betrokken. De Provincie Gelderland&nbsp;&amp;&nbsp;Oost NL &nbsp;zijn belangrijk als hogere vergunningverlener en beleidspartner en ondersteuner bij financiering en ontwikkeling van de hub.</p><h2>Oplossingen</h2><p>De kern van SEH De Mars is samenwerken&nbsp;achter de meter. KME beschikt over een zware elektriciteitsaansluiting die nu niet volledig wordt benut. Er is ook nog fysieke ruimte op het terrein, waar mogelijk een elektrolyser geplaatst wordt. In plaats van nieuwe aansluitingen aan te vragen – wat door netcongestie nauwelijks mogelijk is – delen de partners deze bestaande aansluiting.</p><p>Samen met Liander wordt gewerkt aan een nieuwe vorm van&nbsp;cable pooling (2.0) in combinatie met een bijzondere transportovereenkomst: een capaciteit sturend contract (CSC). Waar traditionele cable pooling alleen geldt voor meerdere opwekkers, wordt hier één aansluiting gebruikt voor zowel energie-opwek (wind en zon), energieverbruik en grootschalige opslag in een batterij. De kabel fungeert daarmee als een gedeelde ‘navelstreng’ met het elektriciteitsnet. Het aansluitcontract benut de afspraken met de partners om flexibel met vraag en aanbod om te gaan om het bestaande net zo efficiënt mogelijk te gebruiken.</p><p><strong>Deze aanpak:</strong></p><ul style="list-style-type:disc;"><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Benut bestaande netcapaciteit efficiënter;</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Maakt duurzame opwek direct lokaal inzetbaar;</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Creëert ruimte voor uitbreiding van bestaande partners en met nieuwe partijen in de toekomst.</li></ul><p>SEH De Mars ontwikkelt zich zo tot een robuust energiecluster, waarin ook kansen ontstaan voor opslag, waterstofproductie en koppelingen met warmte.</p><h2>Planning</h2><p>De ontwikkeling van SEH De Mars verloopt stap voor stap:</p><ul style="list-style-type:disc;"><li style="tab-stops:list 36.0pt;">2018&nbsp;– Start van het denken over een slimme energievoorziening op De Mars.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">2020&nbsp;– Gemeente Zutphen laat onderzoek uitvoeren naar de energie-infrastructuur van het bedrijventerrein.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">2023&nbsp;– Verkenning van een nieuwe vorm van cable pooling samen met Liander.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">28 maart 2024&nbsp;– Ondertekening van de intentieverklaring door de partners en betrokken overheden.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Juni 2025&nbsp;– Vaststelling van een bindende term sheet met afspraken over samenwerking en energie-uitwisseling.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Q2 2026 (planning)&nbsp;– Financial close voor de Smart Energy Hub en het windpark.</li><li style="tab-stops:list 36.0pt;">Q4 2027 (planning)&nbsp;– Windturbines en SEH operationeel.</li></ul><h2>Achtergrond</h2><p>De ontwikkeling van SEH De Mars kent een lange aanloop en is geworteld in een brede analyse van het energiegebruik op het bedrijventerrein. ZutphenEnergie speelde hierin een belangrijke rol door samen met vrijwilligers zo’n veertig bedrijven te interviewen over hun energieprofiel en toekomstplannen. Die inzichten vormen tot op de dag van vandaag een belangrijke basis.</p><p>Op De Mars komen veel energiestromen samen: elektriciteit, warmte en in de toekomst mogelijk waterstof. Bedrijven als KME, slibvergister Groep Midden-Betuwe en de rioolwaterzuivering produceren ook warmte. Daardoor ontstaan kansen om de SEH te koppelen aan de warmtetransitie in Zutphen. In potentie kan bronwarmte van De Mars duizenden woningen verwarmen. De realisatie van de hub kan de aanleg van warmtenetten ook versnellen en goedkoper maken.&nbsp;</p><p>SEH De Mars is daarmee meer dan een technische oplossing voor een tekort aan capaciteit op het net. Het is een leerhub binnen&nbsp;Smart Energy Hubs Oost Nederland, waarin partijen ervaring opdoen met nieuwe samenwerkingsvormen, regelgeving en techniek. De lessen die hier worden geleerd, zijn waardevol voor andere bedrijventerreinen en regio’s die voor vergelijkbare uitdagingen staan.</p><h2>Podcast</h2><p>Het nationaal programma Regionale Energie Strategie (NP RES) maakte najaar 2024 een driedelige podcast over de ontwikkeling van Smart Energy Hub De Mars. Je vindt de postcast hier:&nbsp;<a href="https://url.de.m.mimecastprotect.com/s/Z5ElCK8P7QSDvP8FMf0C5gvvk?domain=app.springcast.fm">https://app.springcast.fm/podcast/resinbedrijf</a></p><p>Joris Benninga is regisseur van SEH De Mars:<i> ‘We werken aan het slim koppelen van duurzaam opgewekte elektriciteit en lokale vraag. Dat levert een haalbare business case op waar voor alle deelnemers en betrokkenen voordeel in zit. We houden er daarbij nu al rekening mee dat we op den duur ook kunnen uitbreiden met andere partijen die energie kunnen leveren, of juist nodig hebben.'&nbsp;</i></p><p>In <a href="https://www.smartenergyhubs.eu/joris-benninga-over-seh-de-mars" target="_blank" rel="noopener noreferrer nofollow">dit gesprek</a> met Benninga lees je meer over SEH De Mars.&nbsp;</p>

Locatie: Zutphen 

<p>Vier grootverbruikers van energie op industrieterrein De Mars in Zutphen werken aan de ontwikkeling van een smart energy hub (SEH). Deze bedrijven zijn verantwoordelijk voor circa 80 procent van het totale energieverbruik van de ongeveer 180 bedrijven op De Mars. Joris Benninga is regisseur van SEH De Mars: ‘We werken aan het slim combineren van duurzaam opgewekte elektriciteit, waterstof en op den duur warmte.’</p>